سفارش‌های امام علی(ع) برای ازدواج

0
38 مشاهده



روان شناسان معتقدند هر اندازه زن و مرد قبل از ازدواج اطلاعات صحیح‎تر و دقیق‎تر درباره یکدیگر داشته باشند، بهتر می‎توانند موفقیت یا شکست زناشویی خود را پیش ‎بینی کنند. ۱

سفارش‎های امیر مۆمنان ـ علیه السلام پیرامون ملاک‎های انتخاب به دو دسته تقسیم می‎شود:

الف) ویژگی‎های فردی
ویژگی‎های فردی پسر و دختر مناسب برای ازدواج، چنین است:

۱٫ دینداری

در انتخاب همسر، ایمان نخستین ملاک به شمار می‎آید؛ زیرا انسان با ایمان، به علت ارتباط قلبی با خدا و برخورداری از نیروی کنترل کننده‌ درونی، فردی قابل اعتماد است و به پیمان‎هایش عمل می‎کند.

تجربه نشان داده است کسانی که ایمان ندارند پس از تشکیل زندگی مشترک، به دلیل نداشتن ارزش‎های ثابت معنوی، با وزش نخستین باد ناموافق پیوند می‎گسلند.

پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ یارانش را چنین سفارش می‎کرد:
علیک بذوات الدین؛ بر تو باد که همسر دیندار انتخاب کنی. ۲
اذا اتاکم من ترضون دینه و امانته فزوجوه؛
هر گاه کسی برای خواستگاری نزدتان شتافت که از دین و امانتش مطمئن و راضی بودید، وی را به ازدواج درآورید. ۳

۲٫ رشد اخلاقی

اخلاق نیک بهترین سرمانه و شاخص‎ترین شرط ازدواج است. حضرت علی ـ علیه السلام ـ یارانش را از ازدواج با آنان که اخلاق پریشان و ناشایست دارند، نهی فرمود. ۴

۳٫رشد عقلی

عاقل کسی است که کارها را در موقعیت مناسب انجام دهد و درست و نادرست را بشناسد. محرومان از رشد عقلی، حتی اگر اندیشه خدمت در سر پرورانند، به دلیل درک ناقص خوش زیان می‎رسانند. بدین سبب، معصومان ـ علیهم السلام ـ ما را از ازدواج با ابلهان باز داشته‎اند.

 

امام علی ـ علیه السلام ـ به جوانان چنین سفارش می‎کند: از خدا همسری بخواهید که اگر یاد پروردگار کردید، یاری و همراهی‎تان کند؛ و چنانچه در سایه غفلت خدای را از یاد بردید، یادتان آورد.

 

حضرت علی ـ علیه السلام ـ می‎فرماید:
ایاکم و التزویج الحمقاء، فان صحبتها بلاء و ولدها ضیاں
از ازدواج با احمق بپرهیزید؛ زیرا زندگی با او بلا است و فرزندش تباه می‎شود. ۵

۴٫رشد عاطفی

توانایی کنترل احساسات منفی و مثبت و بروز نفرت و خشم و عشق و شادی در محدوده مورد قبول جامعه، رشد عاطفی خوانده می‎شود. زن و مرد باید از توان داد و ستد عاطفی برخوردار باشند. ۶ حضرت علی ـ علیه السلام ـ همسر همراه و همدل را مایه انس و پایبندی به خانواده می‎داند۷ و زن موافق را یکی از دو آسایش می‎شمارد. ۸امام جوانان را چنین اندرز می‎داد: از خداوند همسری مهربان، شیفته و سپاسگذار درخواست کنید؛ همسری که اگر به او بدی کردید، از شما درگذرد و اگر بر او وارد شوید، شادتان سازد. ۹

ب) همتایی و همانندی
تناسب، همانندی، همتایی و هماهنگی (کفو بودن) از ملاک‎های بنیادین ازدواج است. هر اندازه دختر و پسر از نظر ویژگی‎های گوناگون نزدیک‎تر باشند، پیوند ازدواج آن‎ها استوارتر و عمیق‎تر خواهد بود. امام علی ـ علیه السلام ـ از پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ چنین روایت کرده است:
انکحوا الاکفاء؛ با همتایان خود ازدواج کنید. ۱۰

 

در انتخاب همسر، ایمان نخستین ملاک به شمار می‎آید؛ زیرا انسان با ایمان، به علت ارتباط قلبی با خدا و برخورداری از نیروی کنترل کننده‌ درونی، فردی قابل اعتماد است و به پیمان‎هایش عمل می‎کند. تجربه نشان داده است کسانی که ایمان ندارند پس از تشکیل زندگی مشترک، به دلیل نداشتن ارزش‎های ثابت معنوی، با وزش نخستین باد ناموافق پیوند می‎گسلند.

ویژگی همانندی، در ابعاد گوناگون اخلاقی، فرهنگی، اجتماعی، خانوادگی، اقتصادی، تحصیل و حتی سن قابل بررسی است:

۱٫ ایمان

پای‎بندی به دین و ارزش‎های دینی از عوامل خوشبختی به شمار می‎آید. همانندی در ایمان، همسران را به انجام دادن کردار نیک و دوری از اعمال خلاف اخلاق وا می‎دارد.

امام علی ـ علیه السلام ـ به جوانان چنین سفارش می‎کند:

از خدا همسری بخواهید که اگر یاد پروردگار کردید، یاری و همراهی‎تان کند؛ و چنانچه در سایه غفلت خدای را از یاد بردید، یادتان آورد. ۱۱

 

۲٫ اصالت خانوادگی

این ویژگی، از اساسی‎ترین ملاک‎های ازدواج است. شناخت خصوصیات و وضعیت تربیتی – فرهنگی خانواده همسر آینده، در ایجاد تفاهم در زندگی زناشویی نقش محوری ایفا می‎کند. بررسی‎ها نشان می‎دهد تفاوت‎های بارز فرهنگی، تربیتی و اخلاقی در خانواده‎های زن و شوهر از مهم‎ترین عوامل طلاق در ایران است. ۱۲ شخصیت اخلاقی و معنوی کسانی که در خانواده‎های نجیب و سالم بار آمده‎اند، عمق و اصالت بیش‎تر دارد. پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ از ازدواج با گیاه رسته در زباله‎ها نهی فرمود و این گروه را چنین شناساند: زن زیبایی که در خانواده‌ زشت رشد کرده است. ۱۳

البته همتایی در سن، تحصیلات، زیبایی، محیط و فرهنگ و وضعیت اقتصادی و اجتماعی نیز شایسته دقت است.

پی نوشت ها:

[۱] . شکوه نوایی نژاد: مشاوره ازدواج و خانواده درمانی، ص ۱۰

[۲].حر عاملی: وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۳۸٫

[۳]. حسین نوری: مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۱۸۸٫

[۴] . ابن ابی جمهور: عوالی اللثالی، ج ۳، ص ۳۰۲٫

[۵] . کلینی: الکافی، ج ۵، ص ۳۵۳٫

[۶] .شکوه نوایی نژاد: مشاوره ازدواج و خانواده درمانی، ص ۱۳٫

[۷] .عبدالواحد آمدی: غرر الحکم، ح ۸۲٫ (الانس فی ثلاثه الزوجه الموافقه).

[۸] . حسین نوری: مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۱۶۴٫ (الزوجه الموفقه الراحتین).

[۹] . همان، ص ۲۴۷٫

[۱۰] . محمد بن محمد بن اشعث کوفی: جعفریات، ص ۹۰٫

[۱۱] .حسین نوری: مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۲۱۷٫

[۱۲] . شکوه نوایی نژاد: مشاوره ازدواج و خانواده درمانی، ص ۱۴٫

[۱۳]. حر عاملی: وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۳۵٫

منبع: کتاب تصمیم های بزرگ جوانی، نویسنده: محمد باقر پور امینی

نظر بدهید

لطفا نظر خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید